زیست‌شناسی سلولی و مولکولی
Cellular and Molecular Biology
کشف مکانیزم‌های DNA، RNA، پروتئین‌ها، ژن‌درمانی و مهندسی ژنتیک
این رشته به بررسی فرآیندهای بنیادین حیات در سطح مولکولی می‌پردازد. چگونگی رونویسی ژن‌ها، جهش‌های سرطان‌زا، تکنیک‌های کلونینگ، PCR و ویرایش ژنوم با کریسپر (CRISPR) همگی در قلمرو این رشته قرار دارند.
طول دوره استاندارد
4 سال (۸ نیم‌سال)
مقطع تحصیلی
کارشناسی
دانشگاه‌های کشور
6+ دانشگاه ممتاز
گرایش‌های ارشد
4 شاخه تخصصی
واحدهای عمومی
22 واحد مصوب
تاریخچه، خاستگاه و سیر تحول
بررسی تطبیقی چگونگی شکل‌گیری این رشته در تمدن بشری و پیشینه ورود آن به آموزش عالی ایران
سیر تحول در جهان
زیست‌شناسی سلولی و مولکولی با کشف ساختار مارپیچ دوگانه DNA توسط واتسون و کریک در سال ۱۹۵۳ متولد شد. این رشته با کلونینگ، توالی‌یابی ژنوم انسان (پروژه ژنوم) و ابزار ویرایش ژن CRISPR/Cas9 جهان را به عصر بازطراحی حیات، واکسن‌های mRNA و ژن‌درمانی وارد کرده است.
پیشینه و تکوین در ایران
با تأسیس پژوهشگاه رویان توسط دکتر سعید کاظمی آشتیانی و تولید نخستین حیوانات شبیه‌سازی‌شده خاورمیانه (رویانا) و توسعه سلول‌های بنیادی، دانشگاه تهران، شهید بهشتی و تربیت مدرس قطب‌های پیشتاز علوم سلولی مولکولی در منطقه شدند.
آنچه باید بیاموزید: پیش‌نیازها، مهارت‌ها و ابزارها
نقشه راه تسلط، ویژگی‌های فردی ضروری و جعبه‌ابزار تخصصی که در بازار کار نیاز خواهید داشت
پیش‌نیازها و ویژگی‌های شخصیتی موردنیاز قبل از ورود
مهارت‌های بنیادین و شایستگی‌هایی که در طول تحصیل کسب می‌کنید
نرم‌افزارهای تخصصی و فناوری‌های صنعتی این رشته (Tech Stack)
تسلط بر این نرم‌افزارها مزیت رقابتی اصلی شما را در رزومه و مصاحبه‌های استخدامی رقم خواهد زد:
ساختار چارت درسی و تفکیک سرفصل‌ها
دسته‌بندی موضوعی واحدهای درسی از دروس پایه تا تخصصی‌ترین مباحث و کارگاه‌های عملی
واحدهای عمومی دوره کارشناسی
شامل معارف اسلامی، زبان فارسی، زبان عمومی و تربیت بدنی
دروس پایه (زیربنای علمی و نظری)
دروس اصلی (شاکله و مفاهیم بنیادین رشته)
دروس تخصصی (حوزه‌های کاربردی و انتخابی)
کارگاه‌ها، آزمایشگاه‌ها و دوره‌های عملی/کارورزی
مزایا و چالش‌های واقع‌بینانه رشته
نگاهی نقادانه و بدون تعارف به نقاط قوت و چالش‌های دشوار این مسیر تحصیلی و شغلی
مزایا و نقاط قوت
- حضور در جذاب‌ترین و سریع‌الرشدترین علم قرن بیست و یکم در لبه درمان سرطان و پیری
- پذیرش تحصیلی بسیار آسان در بهترین دانشگاه‌های جهان با بورسیه‌های کامل پژوهشی
- پتانسیل استثنایی برای ثبت پتنت و راه‌اندازی استارتاپ‌های زیست‌پزشکی
چالش‌ها و سختی‌های راه
- هزینه بسیار بالای مواد مصرفی و آنزیم‌های آزمایشگاهی و وابستگی به واردات کیت‌ها
- تعداد محدودتر فرصت‌های شغلی مستقل صنعتی در داخل کشور در مقایسه با رشته‌های پزشکی
- نیاز حتمی به ادامه تحصیل در مقاطع تحصیلات تکمیلی برای احراز مشاغل کلیدی
گرایش‌های مقاطع بالاتر (کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی)
مسیرهای ادامه تحصیل، تحقیقات مرز دانش و جهت‌گیری‌های تخصصی در مقاطع تکمیلی
ژنتیک مولکولی
بررسی مکانیسم‌های مولکولی سرطان، اپی‌ژنتیک و طراحی سیستم‌های CRISPR.
بیوشیمی و زیست‌پزشکی مولکولی
ساختار پروتئین‌ها، آنزیم‌شناسی صنعتی و هدف‌گیری دارویی.
نانوبیوتکنولوژی
حمل دارو با نانوذرات زیستی، بیوسنسورهای تشخیص بیماری و نانومواد سنتزی.
سلول‌های بنیادی و تمایز
تولید سلول‌های پرتوان القایی (iPSCs) و بازسازی بافت‌های آسیب‌دیده.
محیط کاری، فرصت‌های داخلی و چشم‌انداز بین‌المللی
تحلیل کیفی شرایط اشتغال، محیط‌های کاری، بازار داخلی و فرصت‌های فرامرزی
محیط کار و فضای شغلی
پژوهشگاه‌های زیست‌فناوری (رویان، پاستور، انستیتو رازی)، آزمایشگاه‌های ژنتیک پزشکی، شرکت‌های دانش‌بنیان کیت‌های تشخیصی، صنایع داروسازی بیولوژیک.
بازار کار در ایران
فرصت‌های پژوهشی در شرکت‌های تولیدکننده داروهای بیوتک و واکسن‌ها (سیناژن، آریوژن) و کار در آزمایشگاه‌های ژنتیک و پاتوبیولوژی.
فرصت‌های بین‌المللی و مهاجرت
بالاترین نرخ اپلای و مهاجرت تحصیلی با فول‌فاند در دانشگاه‌های آمریکا، آلمان، کانادا و سوئیس در مقاطع ارشد و دکتری.
عناوین شغلی رایج فارغ‌التحصیلان
دانشگاه‌ها و پردیس‌های ارائه‌دهنده زیست‌شناسی سلولی و مولکولی
تفکیک پردیس، دانشکده، رتبه‌های قبولی سنجش و گزینه دو (مناطق ۱، ۲، ۳)
اصفهان — اصفهان
دانشکده مجری: دانشکده مهندسی کامپیوتر
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۱۵۰ - ۱۲۰۰
منطقه ۲
۱۰۰ - ۸۵۰
منطقه ۳
۵۰ - ۵۰۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
بیوشیمی ساختار و متابولیسم • ژنتیک مولکولی و مهندسی ژنتیک • زیست‌شناسی سلولی ۱ و ۲
تهران — تهران و کرج
دانشکده مجری: دانشکده علوم ریاضی و کامپیوتر
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۱۵۰ - ۱۲۰۰
منطقه ۲
۱۰۰ - ۸۵۰
منطقه ۳
۵۰ - ۵۰۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
بیوشیمی ساختار و متابولیسم • ژنتیک مولکولی و مهندسی ژنتیک • زیست‌شناسی سلولی ۱ و ۲
دسترسی به تمام رشته‌های دانشگاهی و مقایسه هوشمند
می‌توانید سرفصل‌ها، رتبه‌های قبولی و شاخص‌های اشتغال سایر رشته‌های تحصیلی را در دانشنامه جامع علامه دهر جستجو و مقایسه نمایید.