مهندسی برق
Electrical Engineering
مطالعه و مهار الکتریسیته، الکترونیک، مخابرات، پردازش سیگنال و سیستم‌های قدرت
مهندسی برق یکی از ارکان اساسی مهندسی در سراسر جهان است. این رشته با تحلیل امواج الکترومغناطیسی، مدارهای الکترونیکی آنالوگ و دیجیتال، پردازش صوت و تصویر، سیستم‌های مخابراتی ۵G و ماهواره‌ای، سیستم‌های خودکار و کنترل صنعتی، و همچنین تولید و توزیع انرژی الکتریکی و تجدیدپذیر سر و کار دارد.
طول دوره استاندارد
4 سال (۸ نیم‌سال)
مقطع تحصیلی
کارشناسی
دانشگاه‌های کشور
7+ دانشگاه ممتاز
گرایش‌های ارشد
5 شاخه تخصصی
واحدهای عمومی
22 واحد مصوب
تاریخچه، خاستگاه و سیر تحول
بررسی تطبیقی چگونگی شکل‌گیری این رشته در تمدن بشری و پیشینه ورود آن به آموزش عالی ایران
سیر تحول در جهان
مهندسی برق در اواخر قرن نوزدهم میلادی به دنبال کشفیات بنیادین مایکل فارادی، جیمز کلرک ماکسول، نیکولا تسلا و توماس ادیسون به وجود آمد. تأسیس نخستین رشته دانشگاهی برق در جهان در سال ۱۸۸۲ در دانشگاه فنی دارمشتات آلمان و سپس MIT رقم خورد و جهان را با انقلاب الکتریسیته، مخابرات و الکترونیک دگرگون کرد.
پیشینه و تکوین در ایران
آموزش مهندسی برق در ایران از مدرسه دارالفنون آغاز شد و سپس با تشکیل دانشکده فنی دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳ و دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی‌تکنیک) در سال ۱۳۳۷ و صنعتی شریف در سال ۱۳۴۴ به اوج شکوفایی رسید و سال‌ها به عنوان انتخاب نخست نخبگان کنکور ریاضی شناخته شد.
آنچه باید بیاموزید: پیش‌نیازها، مهارت‌ها و ابزارها
نقشه راه تسلط، ویژگی‌های فردی ضروری و جعبه‌ابزار تخصصی که در بازار کار نیاز خواهید داشت
پیش‌نیازها و ویژگی‌های شخصیتی موردنیاز قبل از ورود
مهارت‌های بنیادین و شایستگی‌هایی که در طول تحصیل کسب می‌کنید
نرم‌افزارهای تخصصی و فناوری‌های صنعتی این رشته (Tech Stack)
تسلط بر این نرم‌افزارها مزیت رقابتی اصلی شما را در رزومه و مصاحبه‌های استخدامی رقم خواهد زد:
ساختار چارت درسی و تفکیک سرفصل‌ها
دسته‌بندی موضوعی واحدهای درسی از دروس پایه تا تخصصی‌ترین مباحث و کارگاه‌های عملی
واحدهای عمومی دوره کارشناسی
شامل معارف اسلامی، زبان فارسی، زبان عمومی و تربیت بدنی
دروس پایه (زیربنای علمی و نظری)
دروس اصلی (شاکله و مفاهیم بنیادین رشته)
دروس تخصصی (حوزه‌های کاربردی و انتخابی)
کارگاه‌ها، آزمایشگاه‌ها و دوره‌های عملی/کارورزی
مزایا و چالش‌های واقع‌بینانه رشته
نگاهی نقادانه و بدون تعارف به نقاط قوت و چالش‌های دشوار این مسیر تحصیلی و شغلی
مزایا و نقاط قوت
- یکی از جامع‌ترین و مادرترین علوم مهندسی با قابلیت تغییر جهت آسان به کامپیوتر، مکاترونیک و هوش مصنوعی
- جایگاه شغلی باثبات و امنیت شغلی بالا در زیرساخت‌های ملی و صنعتی
- امکان فعالیت مستقل در حوزه طراحی و تولید بردهای الکترونیکی و اینترنت اشیا (IoT)
چالش‌ها و سختی‌های راه
- دشواری تحصیلی و سنگین بودن مباحث ریاضیات و فیزیک مهندسی
- هزینه بالای تأمین قطعات و تجهیزات آزمایشگاهی برای پروژه‌های سخت‌افزاری مستقل
- نیاز به مدارک نظام مهندسی برای نظارت بر تأسیسات ساختمانی
گرایش‌های مقاطع بالاتر (کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی)
مسیرهای ادامه تحصیل، تحقیقات مرز دانش و جهت‌گیری‌های تخصصی در مقاطع تکمیلی
الکترونیک (دیجیتال و آنالوگ)
طراحی مدارهای مجتمع نانومتری (VLSI)، سنسورهای هوشمند، مدارهای فرکانس بالا (RF) و پردازنده‌ها.
سیستم‌های قدرت
تولید، انتقال و توزیع انرژی الکتریکی، شبکه‌های هوشمند (Smart Grids) و انرژی‌های تجدیدپذیر.
کنترل و اتوماسیون
طراحی سیستم‌های کنترل تطبیقی و مقاوم برای ربات‌ها، پهپادها، خطوط تولید و فضاپیماها.
مخابرات (میدان و سیستم)
مخابرات ۵G/۶G، آنتن و انتشار امواج، رادار، فشرده‌سازی اطلاعات و مخابرات نوری.
مهندسی سیستم‌های انرژی
بهینه‌سازی مصرف انرژی، ذخیره‌سازهای باتری پیشرفته و مدیریت اقتصادی شبکه برق.
شاخص‌های تجربی اشتغال و رضایت فارغ‌التحصیلان
بررسی داده‌محور موقعیت حرفه‌ای مهندسی برق بر پایهٔ گزارش سراسری بازار کار ۱۴۰۵ (۲,۴۰۰,۰۰۰ رزومه و ۱۰۰,۰۰۰ نظرسنجی از دانش‌آموختگان شاغل)
32٪
رتبه 3 کشوری
3.6از ۵
رتبه 8 رضایت شغلی
بسیار خوب
پتانسیل بالای جذب در صنعت
تقاضای صنعتی و پویایی حرفه‌ای
پویایی در بازار کار فنی و مهندسی همراه با چالش‌های اجرایی و تخصصی
مهندسی برق با حفظ رتبه ۱ سخت‌ترین قبولی کنکور و میانگین درآمد ۳۶.۸ میلیون در لیسانس و ۷۳.۲ میلیون در دکتری، پایگاه آکادمیک و سکوی پرتاب نخبگان به لبه فناوری‌های نوین است.
نمره رضایت تفکیکی فارغ‌التحصیلان (از ۵)
سنجش رضایت شاغلین در سه مؤلفه کلیدی
مسیر ارتقا و نقش‌های شغلی در مقاطع مختلف
جایگاه تخصصی و مسئولیت‌های حرفه‌ای دانش‌آموختگان
بهره‌برداری نیروگاهی، طراحی تأسیسات برقی، سیستم‌های مخابراتی و کنترل فرآیند (میانگین حقوق ۳۶.۸ م)
طراحی مدارهای مجتمع (VLSI)، اتوماسیون صنعتی پیشرفته و مخابرات امن (میانگین حقوق ۴۶.۵ م)
میکروالکترونیک کوانتومی، سامانه‌های راداری پیشرفته، انرژی‌های پاک و پژوهش مرز دانش (میانگین حقوق ۷۳.۲ م)
توزیع نقش‌های شغلی فارغ‌التحصیلان مهندسی برق در بازار کار ایران
بیشترین موقعیت‌های شغلی جذب‌کننده دانش‌آموختگان این رشته در شرکت‌ها و سازمان‌های کشور
برترین دانشگاه‌های ارائه‌دهنده، وضعیت اشتغال و رتبه‌های قبولی کنکور
مقایسه عملکرد دانشگاه‌ها در اشتغال مرتبط و آخرین قبولی‌های مناطق ۱، ۲ و ۳ کنکور
| دانشگاه | اشتغال مرتبط | افق بازار کار | قبولی منطقه ۱ | قبولی منطقه ۲ | قبولی منطقه ۳ | ظرفیت |
|---|---|---|---|---|---|---|
| دانشگاه صنعتی شریف | 38٪ | بسیار بالا | 1-50 | 1-50 | 50-100 | 120 نفر |
| دانشگاه تهران | 35٪ | بسیار بالا | 50-100 | 100-200 | 100-200 | 140 نفر |
| دانشگاه صنعتی امیرکبیر | 36٪ | بسیار بالا | 50-100 | 100-200 | 200-300 | 85 نفر |
| دانشگاه علم و صنعت ایران | 34٪ | بسیار بالا | 200-300 | 300-400 | 400-600 | 105 نفر |
| دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی | 31٪ | بسیار بالا | 300-400 | 400-600 | 800-1000 | 75 نفر |
| دانشگاه شهید بهشتی | 30٪ | بسیار بالا | 300-400 | 600-800 | 800-1000 | 65 نفر |
محیط کاری، فرصت‌های داخلی و چشم‌انداز بین‌المللی
تحلیل کیفی شرایط اشتغال، محیط‌های کاری، بازار داخلی و فرصت‌های فرامرزی
محیط کار و فضای شغلی
نیروگاه‌ها، خطوط انتقال، صنایع فولاد، نفت و گاز، شرکت‌های طراحی سخت‌افزار، آزمایشگاه‌های تست ادوات الکترونیکی و اتوماسیون.
بازار کار در ایران
جذب گسترده در بخش‌های دولتی (توانیر، وزارت نیرو، مخابرات)، پتروشیمی‌ها، خودروسازی‌ها و شرکت‌های طراح بردهای مدار چاپی و تجهیزات پزشکی.
فرصت‌های بین‌المللی و مهاجرت
یکی از معتبرترین مدارک مهندسی با پذیرش آسان در مقاطع ارشد و دکتری دانشگاه‌های آمریکای شمالی و اروپا در حوزه‌های تراشه‌سازی و انرژی.
عناوین شغلی رایج فارغ‌التحصیلان
دانشگاه‌ها و پردیس‌های ارائه‌دهنده مهندسی برق
تفکیک پردیس، دانشکده، رتبه‌های قبولی سنجش و گزینه دو (مناطق ۱، ۲، ۳)
تهران — تهران
دانشکده مجری: دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر
ظرفیت پذیرش دوره: 100 نفر
منطقه ۱
۱ - ۱۳۰
منطقه ۲
۱ - ۹۰
منطقه ۳
۱ - ۵۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
سیگنال‌ها و سیستم‌ها • الکترومغناطیس • مدارهای مجتمع مخابراتی
تهران — تهران
دانشکده مجری: دانشکده مهندسی برق
ظرفیت پذیرش دوره: 120 نفر
منطقه ۱
۱ - ۶۵
منطقه ۲
۱ - ۳۵
منطقه ۳
۱ - ۲۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
میکروپروسسورها • مدارهای مخابراتی • سیستم‌های کنترل پیشرفته
مازندران — بابل
دانشکده مجری: دانشکده مهندسی مکانیک
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۵۰ - ۵۵۰
منطقه ۲
۳۵ - ۳۵۰
منطقه ۳
۲۰ - ۲۲۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
مدارهای الکتریکی ۱ و ۲ • الکترونیک ۱ و ۲ • سیگنال‌ها و سیستم‌ها
تهران — تهران
دانشکده مجری: مجتمع فنی و مهندسی (آهنگ)
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۱۵۰ - ۱۲۰۰
منطقه ۲
۱۰۰ - ۸۵۰
منطقه ۳
۵۰ - ۵۰۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
مدارهای الکتریکی ۱ و ۲ • الکترونیک ۱ و ۲ • سیگنال‌ها و سیستم‌ها
خوزستان — اهواز
دانشکده مجری: دانشکده مهندسی علوم آب
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۱۵۰ - ۱۲۰۰
منطقه ۲
۱۰۰ - ۸۵۰
منطقه ۳
۵۰ - ۵۰۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
مدارهای الکتریکی ۱ و ۲ • الکترونیک ۱ و ۲ • سیگنال‌ها و سیستم‌ها
کرمان — کرمان
دانشکده مجری: دانشکده فنی و مهندسی
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۱۵۰ - ۱۲۰۰
منطقه ۲
۱۰۰ - ۸۵۰
منطقه ۳
۵۰ - ۵۰۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
مدارهای الکتریکی ۱ و ۲ • الکترونیک ۱ و ۲ • سیگنال‌ها و سیستم‌ها
یزد — یزد
دانشکده مجری: دانشکده فنی و مهندسی
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۱۵۰ - ۱۲۰۰
منطقه ۲
۱۰۰ - ۸۵۰
منطقه ۳
۵۰ - ۵۰۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
مدارهای الکتریکی ۱ و ۲ • الکترونیک ۱ و ۲ • سیگنال‌ها و سیستم‌ها
زنجان — زنجان
دانشکده مجری: دانشکده مهندسی
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۱۵۰ - ۱۲۰۰
منطقه ۲
۱۰۰ - ۸۵۰
منطقه ۳
۵۰ - ۵۰۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
مدارهای الکتریکی ۱ و ۲ • الکترونیک ۱ و ۲ • سیگنال‌ها و سیستم‌ها
قزوین — قزوین
دانشکده مجری: دانشکده مهندسی برق، کامپیوتر و فناوری اطلاعات
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۱۵۰ - ۱۲۰۰
منطقه ۲
۱۰۰ - ۸۵۰
منطقه ۳
۵۰ - ۵۰۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
مدارهای الکتریکی ۱ و ۲ • الکترونیک ۱ و ۲ • سیگنال‌ها و سیستم‌ها
آذربایجان غربی — ارومیه
دانشکده مجری: دانشکده فنی و مهندسی
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۱۵۰ - ۱۲۰۰
منطقه ۲
۱۰۰ - ۸۵۰
منطقه ۳
۵۰ - ۵۰۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
مدارهای الکتریکی ۱ و ۲ • الکترونیک ۱ و ۲ • سیگنال‌ها و سیستم‌ها
سمنان — شاهرود
دانشکده مجری: دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۵۰ - ۵۵۰
منطقه ۲
۳۵ - ۳۵۰
منطقه ۳
۲۰ - ۲۲۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
مدارهای الکتریکی ۱ و ۲ • الکترونیک ۱ و ۲ • سیگنال‌ها و سیستم‌ها
سیستان و بلوچستان — زاهدان
دانشکده مجری: دانشکده مهندسی شهید نیکبخت
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۱۵۰ - ۱۲۰۰
منطقه ۲
۱۰۰ - ۸۵۰
منطقه ۳
۵۰ - ۵۰۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
مدارهای الکتریکی ۱ و ۲ • الکترونیک ۱ و ۲ • سیگنال‌ها و سیستم‌ها
قم — قم
دانشکده مجری: دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۵۰ - ۵۵۰
منطقه ۲
۳۵ - ۳۵۰
منطقه ۳
۲۰ - ۲۲۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
مدارهای الکتریکی ۱ و ۲ • الکترونیک ۱ و ۲ • سیگنال‌ها و سیستم‌ها
گلستان — گرگان
دانشکده مجری: دانشکده فنی و مهندسی (علی‌آباد کتول)
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۱۵۰ - ۱۲۰۰
منطقه ۲
۱۰۰ - ۸۵۰
منطقه ۳
۵۰ - ۵۰۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
مدارهای الکتریکی ۱ و ۲ • الکترونیک ۱ و ۲ • سیگنال‌ها و سیستم‌ها
دسترسی به تمام رشته‌های دانشگاهی و مقایسه هوشمند
می‌توانید سرفصل‌ها، رتبه‌های قبولی و شاخص‌های اشتغال سایر رشته‌های تحصیلی را در دانشنامه جامع علامه دهر جستجو و مقایسه نمایید.