پرش به محتوای اصلی
علوم تجربیزیرگروه مراقبت‌های اورژانسی و امدادیکارشناسی (4 ساله)تأییدشده بر اساس سرفصل‌های رسمی وزارت علوم

فوریت‌های پزشکی پیش‌بیمارستانی

Emergency Medical Services (EMS)

فرشتگان نجات در خط مقدم حوادث؛ احیای قلبی ریوی، مدیریت ترومای حاد و انتقال ایمن بیماران

کارشناسان فوریت‌های پزشکی نخستین پرسنل درمانی هستند که بر بالین بیماران بدحال و مصدومان سوانح جاده‌ای، سکته‌های قلبی و مغزی حاضر می‌شوند. دانشجویان رانندگی عملیاتی آمبولانس، مدیریت راه‌های هوایی، احیای پیشرفته قلبی-ریوی (ACLS)، تریاژ در بلایا و تجویز دارویی تحت گایدلاین‌های اورژانس را به صورت فشرده یاد می‌گیرند.

طول دوره استاندارد

4 سال (۸ نیم‌سال)

مقطع تحصیلی

کارشناسی

دانشگاه‌های کشور

7+ دانشگاه ممتاز

گرایش‌های ارشد

3 شاخه تخصصی

واحدهای عمومی

22 واحد مصوب

تاریخچه، خاستگاه و سیر تحول

بررسی تطبیقی چگونگی شکل‌گیری این رشته در تمدن بشری و پیشینه ورود آن به آموزش عالی ایران

سیر تحول در جهان

فوریت‌های پزشکی پیش‌بیمارستانی در پی جنگ‌های قرن بیستم و با ایده انتقال سریع مجروحان به بیمارستان شکل گرفت. با راه‌اندازی شبکه تلفنی ۹۱۱ در آمریکا در سال ۱۹۶۸ و تجهیز آمبولانس‌ها به مانیتور و دفیبریلاتور، رشته پارامدیک (Paramedic) به خط مقدم نجات جان مصدومان در ثانیه‌های طلایی (Golden Hour) تبدیل شد.

مبتنی بر اسناد تاریخی، دانشنامه‌ها و مراجع آکادمیک بین‌المللی

پیشینه و تکوین در ایران

مرکز اورژانس ۱۱۵ تهران در سال ۱۳۵۴ خورشیدی پس از فاجعه فروریختن سقف فرودگاه مهرآباد تأسیس شد. امروز سازمان اورژانس کشور با هزاران پایگاه جاده‌ای و شهری و آمبولانس‌های هوایی، توسط کارشناسان ورزیده فوریت‌های پزشکی اداره می‌شود.

روایت آموزش عالی از دارالفنون، دانشگاه تهران و دانشگاه‌های مادر کشور

آنچه باید بیاموزید: پیش‌نیازها، مهارت‌ها و ابزارها

نقشه راه تسلط، ویژگی‌های فردی ضروری و جعبه‌ابزار تخصصی که در بازار کار نیاز خواهید داشت

پیش‌نیازها و ویژگی‌های شخصیتی موردنیاز قبل از ورود

شجاعت استثنایی، خونسردی مطلق و سرعت عمل در مواجهه با صحنه‌های خونین تصادفات
آمادگی جسمانی بالا و چابکی برای حمل برانکاردهای سنگین در شرایط سخت محیطی
روحیه فداکاری و فدا کردن خواب و آرامش در شیفت‌های ۲۴ ساعته پایگاه‌های امدادی

مهارت‌های بنیادین و شایستگی‌هایی که در طول تحصیل کسب می‌کنید

مدیریت صحنه حادثه، تریاژ مصدومان و پایدارسازی ستون فقرات با کلار گردنی و بک‌بورد
احیای پیشرفته قلبی ریوی (CPR) و شوک با دفیبریلاتور در حین حرکت آمبولانس
کنترل خونریزی‌های شریانی کشنده، آتل‌بندی شکستگی‌ها و رگ‌گیری در چند ثانیه
مدیریت لوله‌گذاری اورژانسی راه هوایی و تجویز داروهای حیات‌بخش (اپی‌نفرین، آتروپین)

نرم‌افزارهای تخصصی و فناوری‌های صنعتی این رشته (Tech Stack)

تسلط بر این نرم‌افزارها مزیت رقابتی اصلی شما را در رزومه و مصاحبه‌های استخدامی رقم خواهد زد:

Defibrillators/AEDMechanical CPR Devices (Lucas)Portable Suction/VentilatorsSpine Boards/Cervical CollarsTriage TagsEmergency Ambulance Systems

ساختار چارت درسی و تفکیک سرفصل‌ها

دسته‌بندی موضوعی واحدهای درسی از دروس پایه تا تخصصی‌ترین مباحث و کارگاه‌های عملی

واحدهای عمومی دوره کارشناسی

شامل معارف اسلامی، زبان فارسی، زبان عمومی و تربیت بدنی

22 واحد مصوب

دروس پایه (زیربنای علمی و نظری)

آناتومی و فیزیولوژی ۱ و ۲
فارماکولوژی عمومی و داروهای اورژانس
بیوشیمی
روان‌شناسی عمومی و بحران
میکروب‌شناسی و کنترل عفونت

دروس اصلی (شاکله و مفاهیم بنیادین رشته)

مبانی فوریت‌های پزشکی پیش‌بیمارستانی
تروما و فوریت‌های جراحی ۱ و ۲
فوریت‌های داخلی و بیماری‌های قلبی-تنفسی ۱ و ۲
احیای قلبی ریوی پایه و پیشرفته (ACLS)
فوریت‌های کودکان و زنان

دروس تخصصی (حوزه‌های کاربردی و انتخابی)

رانندگی تدافعی آمبولانس و خودروهای امدادی
فوریت‌های ناشی از عوامل محیطی (غرق‌شدگی، گرمازدگی، سوختگی)
مدیریت بحران و حوادث غیرمترقبه
ارتباطات رادیویی و مخابرات اورژانس
اخلاق و حقوق فوریت‌های پزشکی

کارگاه‌ها، آزمایشگاه‌ها و دوره‌های عملی/کارورزی

کارگاه رهاسازی مصدوم و اطفای حریق
کارگاه لوله‌گذاری و مهارت‌های بالینی احیا
کارآموزی در اورژانس بیمارستان‌ها و اتاق احیا (CPR)
کارورزی در آمبولانس‌های ۱۱۵ شهری و جاده‌ای (شیفت‌های ۲۴ ساعته)

مزایا و چالش‌های واقع‌بینانه رشته

نگاهی نقادانه و بدون تعارف به نقاط قوت و چالش‌های دشوار این مسیر تحصیلی و شغلی

مزایا و نقاط قوت

  • احساس غرور و هیجان بی‌همتای به صدا درآوردن آژیر آمبولانس و بازگرداندن مصدومان از آستانه مرگ به زندگی
  • نظام کاری شیفت‌های ۲۴ ساعته (۲۴ ساعت شیفت، ۴۸ ساعت استراحت آزاد)
  • استخدام تضمین‌شده دولتی بلافاصله پس از فراغت از تحصیل

چالش‌ها و سختی‌های راه

  • استرس شدید ثانیه‌ای و فشار خون بالا ناشی از رانندگی پرسرعت در ترافیک سنگین شهری
  • خطرات تصادف آمبولانس و مواجهه با صحنه‌های دلخراش قطع عضو و سوختگی
  • خستگی مزمن جسمی ناشی از خواب نامنظم در شیفت‌های شبانه پایگاه

گرایش‌های مقاطع بالاتر (کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی)

مسیرهای ادامه تحصیل، تحقیقات مرز دانش و جهت‌گیری‌های تخصصی در مقاطع تکمیلی

1

مدیریت فوریت‌های پزشکی و سوانح

فرماندهی عملیات در بلایای ملی (زلزله، سیل) و پدافند غیرعامل امدادی.

2

آموزش و شبیه‌سازی پیش‌بیمارستانی

تربیت کادر اورژانس هوایی، موتوری و امداد کوهستان.

3

سلامت در بلایا و فوریت‌ها

مدیریت اسکان اضطراری، پیشگیری از اپیدمی‌ها پس از سوانح طبیعی.

محیط کاری، فرصت‌های داخلی و چشم‌انداز بین‌المللی

تحلیل کیفی شرایط اشتغال، محیط‌های کاری، بازار داخلی و فرصت‌های فرامرزی

محیط کار و فضای شغلی

پایگاه‌های اورژانس ۱۱۵ شهری و جاده‌ای، اورژانس هوایی (بالگرد)، آمبولانس‌های خصوصی، درمانگاه‌های صنعتی نفت و معادن.

بازار کار در ایران

استخدام ۱۰۰٪ تضمین‌شده دولتی در سازمان اورژانس کشور به دلیل کمبود شدید پایگاه‌ها و آمبولانس‌ها و طرح‌های ویژه توسعه کشوری.

فرصت‌های بین‌المللی و مهاجرت

تقاضای بالا برای Paramedic در کانادا، انگلستان، استرالیا و امارات با حقوق‌های بسیار مناسب و شرایط ویژه کادر بحران.

عناوین شغلی رایج فارغ‌التحصیلان

کارشناس و مسئول آمبولانس‌های پایگاه‌های شهری و جاده‌ای اورژانس ۱۱۵
کارشناس دیسپچ و تریاژ تلفنی مرکز ارتباطات ۱۱۵
امدادگر هوایی در بالگردهای اورژانس کشور
مسئول امداد و اورژانس کارخانجات صنعتی، پالایشگاه‌ها و فرودگاه‌ها
مدرس دوره‌های کمک‌های اولیه و احیای قلبی برای ارگان‌ها
عضو تیم‌های واکنش سریع هلال احمر و سازمان مدیریت بحران

دسترسی به تمام رشته‌های دانشگاهی و مقایسه هوشمند

می‌توانید سرفصل‌ها، رتبه‌های قبولی و شاخص‌های اشتغال سایر رشته‌های تحصیلی را در دانشنامه جامع علامه دهر جستجو و مقایسه نمایید.