پرش به محتوای اصلی
علوم تجربیزیرگروه صنایع زیستی و سلامتکارشناسی (4 ساله)تأییدشده بر اساس سرفصل‌های رسمی وزارت علوم

علوم و صنایع غذایی

Food Science and Technology

کنترل بهداشت و کیفیت مواد غذایی، فرآوری لبنیات، گوشت، کنسرو و فرمولاسیون فراسودمند

صنایع غذایی امنیت سفره جامعه را تضمین می‌کند. مهندسان صنایع غذایی با میکروبیولوژی مواد غذایی، روش‌های پاستوریزاسیون، بسته‌بندی‌های مدرن ضدمیکروب و غنی‌سازی با ویتامین‌ها و پروبیوتیک‌ها سر و کار دارند.

طول دوره استاندارد

4 سال (۸ نیم‌سال)

مقطع تحصیلی

کارشناسی

دانشگاه‌های کشور

6+ دانشگاه ممتاز

گرایش‌های ارشد

4 شاخه تخصصی

واحدهای عمومی

22 واحد مصوب

تاریخچه، خاستگاه و سیر تحول

بررسی تطبیقی چگونگی شکل‌گیری این رشته در تمدن بشری و پیشینه ورود آن به آموزش عالی ایران

سیر تحول در جهان

صنایع غذایی با ابداع کنسرو در جنگ‌های ناپلئونی توسط نیکولا آپر و پاستوریزاسیون شیر توسط لوئی پاستور در قرن نوزدهم متولد شد. این رشته در قرن بیستم تولید پایدار غذا، نگهداری طولانی‌مدت غلات، تولید فرآورده‌های لبنی استریل و سلامت سبد غذایی میلیاردها انسان روی کره زمین را محقق ساخت.

مبتنی بر اسناد تاریخی، دانشنامه‌ها و مراجع آکادمیک بین‌المللی

پیشینه و تکوین در ایران

با تأسیس کارخانجات قند، کنسرو و لبنیات پاستوریزه تهران در دهه ۱۳۳۰، گروه صنایع غذایی در دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران (کرج) در سال ۱۳۴۲ پایه‌گذاری شد. دانشگاه‌های شهید بهشتی، صنعتی اصفهان، شیراز و فردوسی مشهد قطب‌های صنایع تبدیلی غذا در کشور هستند.

روایت آموزش عالی از دارالفنون، دانشگاه تهران و دانشگاه‌های مادر کشور

آنچه باید بیاموزید: پیش‌نیازها، مهارت‌ها و ابزارها

نقشه راه تسلط، ویژگی‌های فردی ضروری و جعبه‌ابزار تخصصی که در بازار کار نیاز خواهید داشت

پیش‌نیازها و ویژگی‌های شخصیتی موردنیاز قبل از ورود

تسلط خوب بر میکروبیولوژی، شیمی مواد غذایی و فرآیندهای نگهداری
پایه مناسب در مهندسی پدیده‌های انتقال، حرارت و مکانیک سیالات صنعتی
علاقه به نظارت بر خطوط تولید، تضمین کیفیت و ارزیابی حسی محصولات غذایی

مهارت‌های بنیادین و شایستگی‌هایی که در طول تحصیل کسب می‌کنید

فرمولاسیون و توسعه محصولات غذایی جدید (R&D) با طعم، بافت و ماندگاری مطلوب
طراحی و بهینه‌سازی خطوط پاستوریزاسیون، استریلیزاسیون (UHT)، خشک‌کن‌ها و انجماد سریع
پیاده‌سازی استانداردهای سلامت، سیستم HACCP و استاندارد ISO 22000 در کارخانجات
کنترل کیفیت میکروبی و شیمیایی مواد اولیه، رنگ‌ها و بسته‌بندی‌های نوین

نرم‌افزارهای تخصصی و فناوری‌های صنعتی این رشته (Tech Stack)

تسلط بر این نرم‌افزارها مزیت رقابتی اصلی شما را در رزومه و مصاحبه‌های استخدامی رقم خواهد زد:

HACCP SystemsHPLC/GCTexture AnalyzersSpectrophotometerExcelMinitabViscometers

ساختار چارت درسی و تفکیک سرفصل‌ها

دسته‌بندی موضوعی واحدهای درسی از دروس پایه تا تخصصی‌ترین مباحث و کارگاه‌های عملی

واحدهای عمومی دوره کارشناسی

شامل معارف اسلامی، زبان فارسی، زبان عمومی و تربیت بدنی

22 واحد مصوب

دروس پایه (زیربنای علمی و نظری)

شیمی عمومی و آلی
ریاضیات ۱ و ۲
فیزیک ۱ و ۲
میکروبیولوژی عمومی
آمار و احتمالات مهندسی

دروس اصلی (شاکله و مفاهیم بنیادین رشته)

شیمی مواد غذایی ۱ و ۲
میکروبیولوژی مواد غذایی ۱ و ۲
اصول مهندسی صنایع غذایی ۱ و ۲
اصول نگهداری مواد غذایی
کنترل کیفی مواد غذایی
بسته‌بندی در صنایع غذایی

دروس تخصصی (حوزه‌های کاربردی و انتخابی)

صنایع لبنیات ۱ و ۲
صنایع فرآورده‌های گوشتی و شیلاتی
صنایع قند و شکر
صنایع غلات و نان
صنایع روغن و چربی‌های خوراکی
صنایع کنسرو و نوشیدنی‌ها

کارگاه‌ها، آزمایشگاه‌ها و دوره‌های عملی/کارورزی

آزمایشگاه شیمی مواد غذایی
آزمایشگاه میکروبیولوژی غذا
کارگاه تکنولوژی لبنیات و کنسرو
کارآموزی در کارخانجات بزرگ صنایع غذایی
پروژه کارشناسی

مزایا و چالش‌های واقع‌بینانه رشته

نگاهی نقادانه و بدون تعارف به نقاط قوت و چالش‌های دشوار این مسیر تحصیلی و شغلی

مزایا و نقاط قوت

  • امنیت شغلی فوق‌العاده؛ انسان در هر شرایط بحران اقتصادی یا جنگی نیازمند غذا است
  • امکان احراز مسئولیت فنی کارخانجات صنایع غذایی با پروانه سازمان غذا و دارو
  • فرصت‌های ناب برای راه‌اندازی کارگاه‌های تولید مواد غذایی ارگانیک و فرآوری محصولات کشاورزی

چالش‌ها و سختی‌های راه

  • حضور در شهرک‌های صنعتی و کارخانجات خارج از شهر و فاصله مسافتی روزانه
  • استرس‌های ناشی از فساد احتمالی محموله‌های بزرگ مواد اولیه و خوابیدن خط تولید
  • سرمای سالن‌های بسته‌بندی گوشت و گرمای بخش‌های پخت و سرخ‌کردن کارخانجات

گرایش‌های مقاطع بالاتر (کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی)

مسیرهای ادامه تحصیل، تحقیقات مرز دانش و جهت‌گیری‌های تخصصی در مقاطع تکمیلی

1

صنایع غذایی (مهندسی فرآیند)

بهینه‌سازی مصرف انرژی، طراحی خطوط تولید خشک‌کن‌های پاششی و اکستروژن.

2

شیمی مواد غذایی

آنتی‌اکسیدان‌های طبیعی، ریزپوشانی ترکیبات زیست‌فعال و نانوامولسیون‌ها.

3

میکروبیولوژی مواد غذایی

پروبیوتیک‌ها، پری‌بیوتیک‌ها، باکتریوسین‌ها و ایمنی تخمیرهای صنعتی.

4

فناوری و بسته‌بندی هوشمند

بسته‌بندی‌های زیست‌تخریب‌پذیر و نشانگرهای هوشمند فساد مواد غذایی.

محیط کاری، فرصت‌های داخلی و چشم‌انداز بین‌المللی

تحلیل کیفی شرایط اشتغال، محیط‌های کاری، بازار داخلی و فرصت‌های فرامرزی

محیط کار و فضای شغلی

کارخانجات تولید لبنیات، فرآورده‌های گوشتی، کیک و شکلات، نوشیدنی‌ها، آزمایشگاه‌های اداره استاندارد و سازمان غذا و دارو.

بازار کار در ایران

یکی از فعال‌ترین و پویاترین صنایع بخش خصوصی در ایران با جذب دائمی مهندسان در بخش‌های مسئول فنی، مدیر تولید و مدیر کنترل کیفیت.

فرصت‌های بین‌المللی و مهاجرت

موقعیت‌های شغلی پایدار در کانادا، نیوزیلند، هلند و آلمان به عنوان Food Technologist و Food Safety Specialist.

عناوین شغلی رایج فارغ‌التحصیلان

مسئول فنی کارخانجات صنایع غذایی (لبنیات کاله، پگاه، زرماکارون، میهن و غیره)
کارشناس کنترل کیفیت (QC) و تضمین کیفیت در خطوط تولید خوراکی
کارشناس در سازمان ملی استاندارد و معاونت‌های غذا و دارو
فرمولاتور محصولات غذایی رژیمی و وگان

دسترسی به تمام رشته‌های دانشگاهی و مقایسه هوشمند

می‌توانید سرفصل‌ها، رتبه‌های قبولی و شاخص‌های اشتغال سایر رشته‌های تحصیلی را در دانشنامه جامع علامه دهر جستجو و مقایسه نمایید.