علوم آزمایشگاهی
Medical Laboratory Sciences
کشف رازهای بیوشیمیایی، خونی، ژنتیکی و میکروبی در نمونه‌های بالینی بیماران
بیش از ۷۰ درصد تصمیمات پزشکی بر اساس نتایج آزمایشگاه‌های تشخیص طبی اتخاذ می‌شود. کارشناس علوم آزمایشگاهی نمونه‌های خون، مایعات بدن و بافت‌ها را آنالیز می‌کند تا وجود عفونت‌ها، ناهنجاری‌های متابولیک، سرطان‌ها و کم‌خونی‌ها مشخص شود.
طول دوره استاندارد
4 سال (۸ نیم‌سال)
مقطع تحصیلی
کارشناسی
دانشگاه‌های کشور
6+ دانشگاه ممتاز
گرایش‌های ارشد
5 شاخه تخصصی
واحدهای عمومی
22 واحد مصوب
تاریخچه، خاستگاه و سیر تحول
بررسی تطبیقی چگونگی شکل‌گیری این رشته در تمدن بشری و پیشینه ورود آن به آموزش عالی ایران
سیر تحول در جهان
علوم آزمایشگاهی بالینی با تجزیه شیمیایی ادرار و خون در قرن نوزدهم توسط شیمیدانان آلمانی متولد شد. با کشف گروه‌های خونی ABO توسط کارل لندشتاینر (۱۹۰۰) و اتوماسیون با آنالایزرهای اتوماتیک و تست‌های مولکولی PCR در دهه‌های اخیر، این رشته به چشم بینای پزشکان بدل شد که بیش از ۷۰٪ تصمیمات پزشکی بر نتایج آن استوار است.
پیشینه و تکوین در ایران
با تأسیس انستیتو پاستور ایران در سال ۱۲۹۹ و سپس انستیتو رازی و دانشکده پزشکی دانشگاه تهران، آموزش آزمایشگاهیان بالینی پایه‌گذاری شد و در دهه‌های بعد به یک رشته کارشناسی مستقل بالینی با نام علوم آزمایشگاهی ارتقا یافت.
آنچه باید بیاموزید: پیش‌نیازها، مهارت‌ها و ابزارها
نقشه راه تسلط، ویژگی‌های فردی ضروری و جعبه‌ابزار تخصصی که در بازار کار نیاز خواهید داشت
پیش‌نیازها و ویژگی‌های شخصیتی موردنیاز قبل از ورود
مهارت‌های بنیادین و شایستگی‌هایی که در طول تحصیل کسب می‌کنید
نرم‌افزارهای تخصصی و فناوری‌های صنعتی این رشته (Tech Stack)
تسلط بر این نرم‌افزارها مزیت رقابتی اصلی شما را در رزومه و مصاحبه‌های استخدامی رقم خواهد زد:
ساختار چارت درسی و تفکیک سرفصل‌ها
دسته‌بندی موضوعی واحدهای درسی از دروس پایه تا تخصصی‌ترین مباحث و کارگاه‌های عملی
واحدهای عمومی دوره کارشناسی
شامل معارف اسلامی، زبان فارسی، زبان عمومی و تربیت بدنی
دروس پایه (زیربنای علمی و نظری)
دروس اصلی (شاکله و مفاهیم بنیادین رشته)
دروس تخصصی (حوزه‌های کاربردی و انتخابی)
کارگاه‌ها، آزمایشگاه‌ها و دوره‌های عملی/کارورزی
مزایا و چالش‌های واقع‌بینانه رشته
نگاهی نقادانه و بدون تعارف به نقاط قوت و چالش‌های دشوار این مسیر تحصیلی و شغلی
مزایا و نقاط قوت
- نقش بنیادی در فرآیند تشخیص پزشکی بدون نیاز به تعامل مستقیم مداوم با بیماران ناآرام
- تنوع علمی شگفت‌انگیز در تلاقی زیست‌شناسی، شیمی، خون‌شناسی و ژنتیک
- امکان تأسیس آزمایشگاه تشخیص طبی به صورت مشترک پس از مقاطع تخصصی و دکتری
چالش‌ها و سختی‌های راه
- خطرات ناشی از کار با نمونه‌های آلوده به ویروس‌های خونی (ایدز و هپاتیت) و باکتری‌های پرخطر
- حقوق‌های اولیه کارشناسی در بخش خصوصی که نیازمند تقویت و پیگیری نظام صنفی است
- خستگی چشم ناشی از ساعت‌ها بررسی مداوم لام‌ها در زیر میکروسکوپ
گرایش‌های مقاطع بالاتر (کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی)
مسیرهای ادامه تحصیل، تحقیقات مرز دانش و جهت‌گیری‌های تخصصی در مقاطع تکمیلی
هماتولوژی و بانک خون
تشخیص لوسمی‌ها، تالاسمی و اختلالات انعقادی خون و فرآورده‌های خونی.
ایمونولوژی پزشکی
بیماری‌های خودایمنی، پیوند اعضا، نقص ایمنی و آلرژی‌های مزمن.
بیوشیمی بالینی
آنزیم‌شناسی تشخیصی، هورمون‌شناسی و خطاهای متابولیک مادرزادی.
میکروب‌شناسی و قارچ‌شناسی پزشکی
عفونت‌های بیمارستانی، مقاومت دارویی و اپیدمی‌های میکروبی.
ژنتیک انسانی و تشخیص مولکولی
کاریوتایپ، غربالگری ژنتیکی جنین و توالی‌یابی نسل جدید (NGS).
محیط کاری، فرصت‌های داخلی و چشم‌انداز بین‌المللی
تحلیل کیفی شرایط اشتغال، محیط‌های کاری، بازار داخلی و فرصت‌های فرامرزی
محیط کار و فضای شغلی
آزمایشگاه‌های تشخیص طبی خصوصی و بیمارستانی، سازمان انتقال خون، آزمایشگاه‌های پزشکی قانونی، مراکز تحقیقاتی ناباروری و انستیتو پاستور.
بازار کار در ایران
تقاضای استخدام پیوسته در شیفت‌های مختلف کاری؛ امکان اشتغال در آزمایشگاه‌های پاتوبیولوژی و بیمارستان‌ها.
فرصت‌های بین‌المللی و مهاجرت
موقعیت‌های عالی با عنوان Medical Laboratory Scientist (MLS) در کانادا، آمریکا، آلمان و انگلیس به دلیل کمبود نیروی آزمایشگاهی.
عناوین شغلی رایج فارغ‌التحصیلان
دانشگاه‌ها و پردیس‌های ارائه‌دهنده علوم آزمایشگاهی
تفکیک پردیس، دانشکده، رتبه‌های قبولی سنجش و گزینه دو (مناطق ۱، ۲، ۳)
فارس — شیراز
دانشکده مجری: دانشکده پزشکی
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۵۰ - ۵۵۰
منطقه ۲
۳۵ - ۳۵۰
منطقه ۳
۲۰ - ۲۲۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
هماتولوژی و انتقال خون ۱ و ۲ • بیوشیمی بالینی ۱ و ۲ • ایمونولوژی و سرولوژی پزشکی
اصفهان — اصفهان
دانشکده مجری: دانشکده پزشکی
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۵۰ - ۵۵۰
منطقه ۲
۳۵ - ۳۵۰
منطقه ۳
۲۰ - ۲۲۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
هماتولوژی و انتقال خون ۱ و ۲ • بیوشیمی بالینی ۱ و ۲ • ایمونولوژی و سرولوژی پزشکی
خراسان رضوی — مشهد
دانشکده مجری: دانشکده پزشکی
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۵۰ - ۵۵۰
منطقه ۲
۳۵ - ۳۵۰
منطقه ۳
۲۰ - ۲۲۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
هماتولوژی و انتقال خون ۱ و ۲ • بیوشیمی بالینی ۱ و ۲ • ایمونولوژی و سرولوژی پزشکی
آذربایجان شرقی — تبریز
دانشکده مجری: دانشکده پزشکی
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۵۰ - ۵۵۰
منطقه ۲
۳۵ - ۳۵۰
منطقه ۳
۲۰ - ۲۲۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
هماتولوژی و انتقال خون ۱ و ۲ • بیوشیمی بالینی ۱ و ۲ • ایمونولوژی و سرولوژی پزشکی
خوزستان — اهواز
دانشکده مجری: دانشکده پزشکی
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۵۰ - ۵۵۰
منطقه ۲
۳۵ - ۳۵۰
منطقه ۳
۲۰ - ۲۲۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
هماتولوژی و انتقال خون ۱ و ۲ • بیوشیمی بالینی ۱ و ۲ • ایمونولوژی و سرولوژی پزشکی
گیلان — رشت
دانشکده مجری: دانشکده پزشکی
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۵۰ - ۵۵۰
منطقه ۲
۳۵ - ۳۵۰
منطقه ۳
۲۰ - ۲۲۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
هماتولوژی و انتقال خون ۱ و ۲ • بیوشیمی بالینی ۱ و ۲ • ایمونولوژی و سرولوژی پزشکی
کرمان — کرمان
دانشکده مجری: دانشکده پزشکی
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۵۰ - ۵۵۰
منطقه ۲
۳۵ - ۳۵۰
منطقه ۳
۲۰ - ۲۲۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
هماتولوژی و انتقال خون ۱ و ۲ • بیوشیمی بالینی ۱ و ۲ • ایمونولوژی و سرولوژی پزشکی
یزد — یزد
دانشکده مجری: دانشکده پزشکی
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۵۰ - ۵۵۰
منطقه ۲
۳۵ - ۳۵۰
منطقه ۳
۲۰ - ۲۲۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
هماتولوژی و انتقال خون ۱ و ۲ • بیوشیمی بالینی ۱ و ۲ • ایمونولوژی و سرولوژی پزشکی
همدان — همدان
دانشکده مجری: دانشکده پزشکی
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۵۰ - ۵۵۰
منطقه ۲
۳۵ - ۳۵۰
منطقه ۳
۲۰ - ۲۲۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
هماتولوژی و انتقال خون ۱ و ۲ • بیوشیمی بالینی ۱ و ۲ • ایمونولوژی و سرولوژی پزشکی
مازندران — بابل
دانشکده مجری: دانشکده پزشکی
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۵۰ - ۵۵۰
منطقه ۲
۳۵ - ۳۵۰
منطقه ۳
۲۰ - ۲۲۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
هماتولوژی و انتقال خون ۱ و ۲ • بیوشیمی بالینی ۱ و ۲ • ایمونولوژی و سرولوژی پزشکی
دسترسی به تمام رشته‌های دانشگاهی و مقایسه هوشمند
می‌توانید سرفصل‌ها، رتبه‌های قبولی و شاخص‌های اشتغال سایر رشته‌های تحصیلی را در دانشنامه جامع علامه دهر جستجو و مقایسه نمایید.