علوم تغذیه
Nutritional Sciences
رژیم‌درمانی بالینی، تنظیم برنامه غذایی بیماری‌های مزمن، تغذیه ورزشی و سلامت عمومی
علوم تغذیه علمی است که تأثیر مواد خوراکی و ریزمغذی‌ها را بر سوخت‌وساز و ارگان‌های بدن تحلیل می‌کند. فارغ‌التحصیلان این رشته با محاسبه نیازهای کالریک و ترکیب درشت‌مغذی‌ها، به بیماران سرطانی، دیابتی، قلبی و همچنین ورزشکاران برنامه‌های رژیم درمانی اختصاصی ارائه می‌دهند.
طول دوره استاندارد
4 سال (۸ نیم‌سال)
مقطع تحصیلی
کارشناسی
دانشگاه‌های کشور
5+ دانشگاه ممتاز
گرایش‌های ارشد
4 شاخه تخصصی
واحدهای عمومی
22 واحد مصوب
تاریخچه، خاستگاه و سیر تحول
بررسی تطبیقی چگونگی شکل‌گیری این رشته در تمدن بشری و پیشینه ورود آن به آموزش عالی ایران
سیر تحول در جهان
علوم تغذیه از مطالعات آنتوان لاوازیه در زمینه متابولیسم انرژی در قرن هجدهم و کشف ویتامین‌ها در اوایل قرن بیستم شکل گرفت. با اپیدمی چاقی، دیابت، سندروم متابولیک و سرطان‌های دستگاه گوارش در دوران معاصر، این رشته به یک علم حیاتی برای افزایش کیفیت زندگی، پیشگیری از بیماری‌ها و رژیم‌درمانی بالینی بدل شد.
پیشینه و تکوین در ایران
دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی ایران در سال ۱۳۴۰ با همت دکتر هدایت تأسیس شد. این دانشکده به عنوان نخستین قطب آموزش و پژوهش تغذیه در خاورمیانه با انستیتو تغذیه پیوند خورد و سپس در دانشگاه‌های علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران و تبریز گسترش یافت.
آنچه باید بیاموزید: پیش‌نیازها، مهارت‌ها و ابزارها
نقشه راه تسلط، ویژگی‌های فردی ضروری و جعبه‌ابزار تخصصی که در بازار کار نیاز خواهید داشت
پیش‌نیازها و ویژگی‌های شخصیتی موردنیاز قبل از ورود
مهارت‌های بنیادین و شایستگی‌هایی که در طول تحصیل کسب می‌کنید
نرم‌افزارهای تخصصی و فناوری‌های صنعتی این رشته (Tech Stack)
تسلط بر این نرم‌افزارها مزیت رقابتی اصلی شما را در رزومه و مصاحبه‌های استخدامی رقم خواهد زد:
ساختار چارت درسی و تفکیک سرفصل‌ها
دسته‌بندی موضوعی واحدهای درسی از دروس پایه تا تخصصی‌ترین مباحث و کارگاه‌های عملی
واحدهای عمومی دوره کارشناسی
شامل معارف اسلامی، زبان فارسی، زبان عمومی و تربیت بدنی
دروس پایه (زیربنای علمی و نظری)
دروس اصلی (شاکله و مفاهیم بنیادین رشته)
دروس تخصصی (حوزه‌های کاربردی و انتخابی)
کارگاه‌ها، آزمایشگاه‌ها و دوره‌های عملی/کارورزی
مزایا و چالش‌های واقع‌بینانه رشته
نگاهی نقادانه و بدون تعارف به نقاط قوت و چالش‌های دشوار این مسیر تحصیلی و شغلی
مزایا و نقاط قوت
- محیط کاری کاملاً آرام و بدون شیفت شبانه و بدون هرگونه مواجهه با صحنه‌های استرس‌زای اورژانس
- امکان تأسیس مطب خصوصی و کسب درآمدهای بالا با تکیه بر برندسازی شخصی
- امکان ارائه مشاوره‌های آنلاین تغذیه و رژیم‌نویسی از راه دور به صورت نامحدود
چالش‌ها و سختی‌های راه
- تلاش فراوان لازم برای متقاعد کردن مراجعان به پایبندی به رژیم‌های غذایی و مقاومت روانی آن‌ها
- مداخله افراد غیرمتخصص و مربیان ورزشی فاقد صلاحیت علمی در تجویز رژیم و مکمل‌ها
- رقابت بالا در زمینه رژیم‌های لاغری در شهرهای بزرگ
گرایش‌های مقاطع بالاتر (کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی)
مسیرهای ادامه تحصیل، تحقیقات مرز دانش و جهت‌گیری‌های تخصصی در مقاطع تکمیلی
تغذیه بالینی (Clinical Nutrition)
مداخلات درمانی پیشرفته در بیماران سرطانی، نارسایی عضو و بیماران سوختگی شدید.
تغذیه ورزشی
افزایش عملکرد، بهینه‌سازی توده عضلانی و هیدراتاسیون ورزشکاران المپیکی.
علوم تغذیه مولکولی (Nutrigenomics)
بررسی اثر متقابل ژن‌ها و مواد مغذی و رژیم‌های شخصی‌سازی‌شده ژنتیکی.
سیاست‌گذاری غذا و تغذیه
امنیت غذایی ملی، غنی‌سازی مواد غذایی پایه و رفع سوءتغذیه در مناطق محروم.
محیط کاری، فرصت‌های داخلی و چشم‌انداز بین‌المللی
تحلیل کیفی شرایط اشتغال، محیط‌های کاری، بازار داخلی و فرصت‌های فرامرزی
محیط کار و فضای شغلی
مطب‌های خصوصی مشاوره تغذیه، بیمارستان‌های دولتی و خصوصی، باشگاه‌های ورزشی حرفه‌ای، کارخانجات صنایع غذایی و هتل‌ها.
بازار کار در ایران
امکان دریافت شماره نظام پزشکی و تأسیس مطب مستقل رژیم‌درمانی؛ تقاضای بسیار پررونق جامعه برای کاهش وزن، زیبایی و تناسب اندام.
فرصت‌های بین‌المللی و مهاجرت
استقبال کم‌نظیر در اروپا، کانادا و آمریکا با عنوان Registered Dietitian (RD) به دلیل شیوع چاقی و سبک زندگی نشسته.
عناوین شغلی رایج فارغ‌التحصیلان
دانشگاه‌ها و پردیس‌های ارائه‌دهنده علوم تغذیه
تفکیک پردیس، دانشکده، رتبه‌های قبولی سنجش و گزینه دو (مناطق ۱، ۲، ۳)
تهران — تهران
دانشکده مجری: دانشکده پزشکی
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۵۰ - ۵۵۰
منطقه ۲
۳۵ - ۳۵۰
منطقه ۳
۲۰ - ۲۲۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
بیوشیمی متابولیسم و مواد مغذی • تغذیه اساسی ۱ و ۲ • رژیم‌درمانی بالینی ۱ و ۲
فارس — شیراز
دانشکده مجری: دانشکده پزشکی
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۵۰ - ۵۵۰
منطقه ۲
۳۵ - ۳۵۰
منطقه ۳
۲۰ - ۲۲۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
بیوشیمی متابولیسم و مواد مغذی • تغذیه اساسی ۱ و ۲ • رژیم‌درمانی بالینی ۱ و ۲
آذربایجان شرقی — تبریز
دانشکده مجری: دانشکده پزشکی
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۵۰ - ۵۵۰
منطقه ۲
۳۵ - ۳۵۰
منطقه ۳
۲۰ - ۲۲۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
بیوشیمی متابولیسم و مواد مغذی • تغذیه اساسی ۱ و ۲ • رژیم‌درمانی بالینی ۱ و ۲
دسترسی به تمام رشته‌های دانشگاهی و مقایسه هوشمند
می‌توانید سرفصل‌ها، رتبه‌های قبولی و شاخص‌های اشتغال سایر رشته‌های تحصیلی را در دانشنامه جامع علامه دهر جستجو و مقایسه نمایید.