فیزیک
Physics
کشف قوانین حاکم بر ماده، انرژی، زمان و مکان از ذرات زیراتمی تا کهکشان‌های دوردست
فیزیک به انسان امکان می‌دهد رفتار جهان را پیش‌بینی کند. در رشته فیزیک، علاوه بر مکانیک نیوتنی و نسبیتی، فیزیک کوانتومی، الکترودینامیک و فیزیک آماری بررسی می‌شوند. فیزیکدانان امروز هسته اصلی پژوهش در زمینه رایانش کوانتومی و نانوذرات هستند.
طول دوره استاندارد
4 سال (۸ نیم‌سال)
مقطع تحصیلی
کارشناسی
دانشگاه‌های کشور
6+ دانشگاه ممتاز
گرایش‌های ارشد
5 شاخه تخصصی
واحدهای عمومی
22 واحد مصوب
تاریخچه، خاستگاه و سیر تحول
بررسی تطبیقی چگونگی شکل‌گیری این رشته در تمدن بشری و پیشینه ورود آن به آموزش عالی ایران
سیر تحول در جهان
فیزیک بنیان فلسفی و تجربی درک کائنات است که از گالیله و نیوتن با مکانیک کلاسیک، در قرن نوزدهم با ماکسول و ترمودینامیک و در قرن بیستم با نظریه نسبیت اینشتین و مکانیک کوانتومی بوهر و پلانک جهان را دگرگون کرد و پایه‌گذار تمام تکنولوژی‌های مدرن از لیزر و نیمه‌هادی تا انرژی هسته‌ای شد.
پیشینه و تکوین در ایران
آموزش فیزیک نوین در ایران با تأسیس دارالفنون و سپس دانشکده علوم دانشگاه تهران توسط پروفسور محمود حسابی پایه‌گذاری شد. پژوهشگاه دانش‌های بنیادی (IPM) و دانشگاه‌های صنعتی شریف، شیراز و شهید بهشتی فیزیک ایران را به پروژه‌های تراز اول بین‌المللی نظیر سرن (CERN) و شتاب‌گر ملی متصل کردند.
آنچه باید بیاموزید: پیش‌نیازها، مهارت‌ها و ابزارها
نقشه راه تسلط، ویژگی‌های فردی ضروری و جعبه‌ابزار تخصصی که در بازار کار نیاز خواهید داشت
پیش‌نیازها و ویژگی‌های شخصیتی موردنیاز قبل از ورود
مهارت‌های بنیادین و شایستگی‌هایی که در طول تحصیل کسب می‌کنید
نرم‌افزارهای تخصصی و فناوری‌های صنعتی این رشته (Tech Stack)
تسلط بر این نرم‌افزارها مزیت رقابتی اصلی شما را در رزومه و مصاحبه‌های استخدامی رقم خواهد زد:
ساختار چارت درسی و تفکیک سرفصل‌ها
دسته‌بندی موضوعی واحدهای درسی از دروس پایه تا تخصصی‌ترین مباحث و کارگاه‌های عملی
واحدهای عمومی دوره کارشناسی
شامل معارف اسلامی، زبان فارسی، زبان عمومی و تربیت بدنی
دروس پایه (زیربنای علمی و نظری)
دروس اصلی (شاکله و مفاهیم بنیادین رشته)
دروس تخصصی (حوزه‌های کاربردی و انتخابی)
کارگاه‌ها، آزمایشگاه‌ها و دوره‌های عملی/کارورزی
مزایا و چالش‌های واقع‌بینانه رشته
نگاهی نقادانه و بدون تعارف به نقاط قوت و چالش‌های دشوار این مسیر تحصیلی و شغلی
مزایا و نقاط قوت
- عمیق‌ترین دیدگاه علمی ممکن نسبت به چگونگی کارکرد کل جهان مادی
- توانایی حل مسئله خارق‌العاده که امکان ورود به بازارهای مالی و کوانتوم را فراهم می‌کند
- مشارکت در بزرگ‌ترین آزمایشگاه‌های تاریخ بشر (نظیر CERN)
چالش‌ها و سختی‌های راه
- محدود بودن شرکت‌های بخش خصوصی متقاضی پژوهشگران صرفاً تئوریک در بازار داخلی
- نیاز حتمی به ادامه تحصیل تا مقطع دکتری برای دستیابی به موقعیت‌های ارشد شغلی
- حقوق‌های پایین‌تر در مقایسه با مهندسی کامپیوتر در سال‌های اولیه ورود به کار
گرایش‌های مقاطع بالاتر (کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی)
مسیرهای ادامه تحصیل، تحقیقات مرز دانش و جهت‌گیری‌های تخصصی در مقاطع تکمیلی
فیزیک ماده چگال (حالت جامد)
ابررسانایی، سلول‌های خورشیدی پروسکایتی، اسپینترونیک و نانومواد دوبعدی.
اپتیک، لیزر و فوتونیک
لیزرهای فمتوثانیه، مخابرات کوانتومی نوری و سنسورهای فوتونیکی.
ذرات بنیادی و نظریه میدان‌ها
برخورددهنده‌های هادرونی، بوزون هیگز، ماده تاریک و نظریه ریسمان.
پلاسما و گداخت هسته‌ای
توکامک‌ها، محصورسازی مغناطیسی پلاسما و تولید انرژی پاک خورشیدی روی زمین.
کیهان‌شناسی و اخترفیزیک
امواج گرانشی، سیاه‌چاله‌ها، تابش ریزموج کیهانی (CMB) و تحول کهکشان‌ها.
شاخص‌های تجربی اشتغال و رضایت فارغ‌التحصیلان
بررسی داده‌محور موقعیت حرفه‌ای فیزیک بر پایهٔ گزارش سراسری بازار کار ۱۴۰۵ (۲,۴۰۰,۰۰۰ رزومه و ۱۰۰,۰۰۰ نظرسنجی از دانش‌آموختگان شاغل)
22٪
رتبه 16 کشوری
3.1از ۵
رتبه 17 رضایت شغلی
در حال گسترش
پتانسیل بالای جذب در صنعت
مسیرهای نیازمند مهارت‌محوری
وابستگی موفقیت شغلی به مهارت‌های کاربردی مکمل، زبان و تجربه فراتر از مدرک تئوریک
فیزیک بنیادی‌ترین بینش تحلیلی را آموزش می‌دهد؛ فارغ‌التحصیلان مسلط به الگوریتم‌های شبیه‌سازی و مهندسی داده به راحتی در شرکت‌های فناوری و استارتاپ‌ها جذب می‌شوند.
نمره رضایت تفکیکی فارغ‌التحصیلان (از ۵)
سنجش رضایت شاغلین در سه مؤلفه کلیدی
مسیر ارتقا و نقش‌های شغلی در مقاطع مختلف
جایگاه تخصصی و مسئولیت‌های حرفه‌ای دانش‌آموختگان
تدریس در آموزشگاه‌ها، تکنسین آزمایشگاه‌های اپتیک، لیزر و ژئوفیزیک (میانگین حقوق ۲۸.۲ م)
شبیه‌سازی‌های محاسباتی، ادوات نیمه‌هادی، فوتونیک و فیزیک پزشکی (میانگین حقوق ۳۰.۸ م)
پژوهش در فناوری‌های کوانتومی، مراکز هسته‌ای، اپتوالکترونیک و دانشگاه‌ها (میانگین حقوق ۴۱.۰ م)
توزیع نقش‌های شغلی فارغ‌التحصیلان فیزیک در بازار کار ایران
بیشترین موقعیت‌های شغلی جذب‌کننده دانش‌آموختگان این رشته در شرکت‌ها و سازمان‌های کشور
برترین دانشگاه‌های ارائه‌دهنده، وضعیت اشتغال و رتبه‌های قبولی کنکور
مقایسه عملکرد دانشگاه‌ها در اشتغال مرتبط و آخرین قبولی‌های مناطق ۱، ۲ و ۳ کنکور
| دانشگاه | اشتغال مرتبط | افق بازار کار | قبولی منطقه ۱ | قبولی منطقه ۲ | قبولی منطقه ۳ | ظرفیت |
|---|---|---|---|---|---|---|
| دانشگاه صنعتی شریف | 30٪ | بسیار بالا | 200-500 | 400-800 | 600-1200 | 50 نفر |
| دانشگاه تهران | 28٪ | بسیار بالا | 300-600 | 600-1000 | 800-1500 | 60 نفر |
محیط کاری، فرصت‌های داخلی و چشم‌انداز بین‌المللی
تحلیل کیفی شرایط اشتغال، محیط‌های کاری، بازار داخلی و فرصت‌های فرامرزی
محیط کار و فضای شغلی
پژوهشگاه‌ها، سازمان انرژی اتمی، صنایع فوتونیک و لیزر، شرکت‌های ساخت ادوات نیمه‌هادی، مراکز پرتوپزشکی و بیمارستان‌ها.
بازار کار در ایران
اشتغال در صنایع اپتیک و لیزر پزشکی، بازرسی فنی و پرتونگاری، آزمایشگاه‌های نانو و آموزش در دانشگاه‌ها و دبیرستان‌ها.
فرصت‌های بین‌المللی و مهاجرت
استقبال کم‌نظیر مراکز پژوهشی اروپا و آمریکا از فارغ‌التحصیلان ایرانی برای دکترای فیزیک تجربی و محاسباتی با فاند کامل.
عناوین شغلی رایج فارغ‌التحصیلان
دانشگاه‌ها و پردیس‌های ارائه‌دهنده فیزیک
تفکیک پردیس، دانشکده، رتبه‌های قبولی سنجش و گزینه دو (مناطق ۱، ۲، ۳)
تهران — تهران
دانشکده مجری: دانشکده علوم
ظرفیت پذیرش دوره: 55 نفر
منطقه ۱
۱۲۰ - ۹۵۰
منطقه ۲
۱۰۰ - ۷۵۰
منطقه ۳
۵۰ - ۴۰۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
مکانیک کوانتومی ۱ و ۲ • الکترودینامیک کلاسیک • فیزیک حالت جامد
مازندران — بابلسر
دانشکده مجری: دانشکده علوم پایه (شیمی، فیزیک، ریاضی، زیست)
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۱۵۰ - ۱۲۰۰
منطقه ۲
۱۰۰ - ۸۵۰
منطقه ۳
۵۰ - ۵۰۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
مکانیک تحلیلی ۱ و ۲ • الکترومغناطیس ۱ و ۲ • مکانیک کوانتومی ۱ و ۲
دسترسی به تمام رشته‌های دانشگاهی و مقایسه هوشمند
می‌توانید سرفصل‌ها، رتبه‌های قبولی و شاخص‌های اشتغال سایر رشته‌های تحصیلی را در دانشنامه جامع علامه دهر جستجو و مقایسه نمایید.