پرش به محتوای اصلی
ریاضی و فنیزیرگروه فناوری و مهندسیکارشناسی (4 ساله)تأییدشده بر اساس سرفصل‌های رسمی وزارت علوم

مهندسی ایمنی و بازرسی فنی

Safety and Technical Inspection Engineering

مدیریت ایمنی، بهداشت حرفه‌ای، محیط زیست (HSE) و آزمون‌های غیرمخرب صنعتی

در پروژه‌های مگاپروژه نفت و پتروشیمی، کوچک‌ترین نشتی یا نقص سازه می‌تواند خسارت‌های جانی و میلیاردی به بار آورد. مهندسان بازرسی فنی با روش‌های NDT (آلتراسونیک، رادیوگرافی صنعتی) سلامت تجهیزات را تضمین می‌کنند.

طول دوره استاندارد

4 سال (۸ نیم‌سال)

مقطع تحصیلی

کارشناسی

دانشگاه‌های کشور

4+ دانشگاه ممتاز

گرایش‌های ارشد

4 شاخه تخصصی

واحدهای عمومی

22 واحد مصوب

تاریخچه، خاستگاه و سیر تحول

بررسی تطبیقی چگونگی شکل‌گیری این رشته در تمدن بشری و پیشینه ورود آن به آموزش عالی ایران

سیر تحول در جهان

مهندسی ایمنی، بهداشت و محیط زیست (HSE) و بازرسی فنی در پی حوادث فاجعه‌بار صنعتی در قرن بیستم (نظیر فاجعه چرنوبیل، فاجعه گاز بوپال در هند و انفجار سکوی نفتی پایپر آلفا) پدید آمد. این رشته با هدف به صفر رساندن حوادث مرگبار انسانی و خسارات زیست‌محیطی در صنایع فوق‌خطرناک ایجاد شد.

مبتنی بر اسناد تاریخی، دانشنامه‌ها و مراجع آکادمیک بین‌المللی

پیشینه و تکوین در ایران

با توسعه مجتمع‌های عظیم گاز پارس جنوبی و پتروشیمی‌های ماهشهر، رشته مهندسی ایمنی و بازرسی فنی در دانشگاه صنعت نفت (دانشکده نفت آبادان) و دانشگاه‌های صنعتی راه‌اندازی شد و امروز حضور مهندسان HSE در تمامی پروژه‌های ملی الزامی است.

روایت آموزش عالی از دارالفنون، دانشگاه تهران و دانشگاه‌های مادر کشور

آنچه باید بیاموزید: پیش‌نیازها، مهارت‌ها و ابزارها

نقشه راه تسلط، ویژگی‌های فردی ضروری و جعبه‌ابزار تخصصی که در بازار کار نیاز خواهید داشت

پیش‌نیازها و ویژگی‌های شخصیتی موردنیاز قبل از ورود

دقت و انضباط فردی وسواس‌گونه نسبت به استانداردهای بین‌المللی
پایه قوی در ترمودینامیک، احتراق، متالورژی و شیمی مواد خطرناک
قاطعیت اخلاقی و شجاعت برای متوقف کردن کارهای پرخطر کارگاهی

مهارت‌های بنیادین و شایستگی‌هایی که در طول تحصیل کسب می‌کنید

ارزیابی ریسک با متدهای FMEA, HAZOP و درخت خطا (FTA)
روش‌های بازرسی غیرمخرب (NDT) شامل التراسونیک، رادیوگرافی، ذرات مغناطیسی و مایعات نافذ
طراحی سیستم‌های اعلام و اطفای حریق صنعتی و اگزاست گازهای سمی
مدیریت واکنش در شرایط اضطراری و ممیزی استانداردهای ISO 45001 و ISO 14001

نرم‌افزارهای تخصصی و فناوری‌های صنعتی این رشته (Tech Stack)

تسلط بر این نرم‌افزارها مزیت رقابتی اصلی شما را در رزومه و مصاحبه‌های استخدامی رقم خواهد زد:

PHASTALOHABowTieXPAutoCADMATLABOriginLabSafetyScope

ساختار چارت درسی و تفکیک سرفصل‌ها

دسته‌بندی موضوعی واحدهای درسی از دروس پایه تا تخصصی‌ترین مباحث و کارگاه‌های عملی

واحدهای عمومی دوره کارشناسی

شامل معارف اسلامی، زبان فارسی، زبان عمومی و تربیت بدنی

22 واحد مصوب

دروس پایه (زیربنای علمی و نظری)

ریاضی ۱ و ۲
معادلات دیفرانسیل
فیزیک ۱ و ۲
شیمی عمومی و آلی
آمار و احتمالات مهندسی

دروس اصلی (شاکله و مفاهیم بنیادین رشته)

ترمودینامیک
مکانیک سیالات
مقاومت مصالح
علم مواد و متالورژی
مبانی مهندسی ایمنی
بهداشت حرفه‌ای در صنعت
مهندسی محیط زیست

دروس تخصصی (حوزه‌های کاربردی و انتخابی)

بازرسی غیرمخرب (NDT)
ارزیابی پیامد حوادث و مدل‌سازی حریق
سیستم‌های اطفای حریق
ایمنی در عملیات حفاری و مخازن نفتی
تجزیه و تحلیل خطرات (HAZOP)
ایمنی برق و فرآیند

کارگاه‌ها، آزمایشگاه‌ها و دوره‌های عملی/کارورزی

آزمایشگاه بازرسی غیرمخرب (تست‌های UT, RT, MT, PT)
آزمایشگاه بهداشت و آلاینده‌های محیط کار
کارگاه ایمنی و مانور آتش‌نشانی صنعتی
کارآموزی در پالایشگاه یا سایت‌های عمرانی
پروژه کارشناسی ایمنی

مزایا و چالش‌های واقع‌بینانه رشته

نگاهی نقادانه و بدون تعارف به نقاط قوت و چالش‌های دشوار این مسیر تحصیلی و شغلی

مزایا و نقاط قوت

  • قدرت اجرایی بالا در کارگاه با اختیار توقف خط تولید در صورت وجود خطر
  • احساس افتخار عمیق از نجات جان صدها کارگر و جلوگیری از حوادث مرگبار
  • درآمدهای بالا در پروژه‌های نفتی و امکان کار به عنوان بازرس مستقل NDT

چالش‌ها و سختی‌های راه

  • استرس و فشار روانی بسیار بالا در زمان بحران‌ها، نشتی گاز و حوادث صنعتی
  • دوری از خانواده در پروژه‌های اقماری و مناطق بیابانی جنوب
  • اصطکاک احتمالی با مدیران تولیدی که ایمنی را مانع سرعت کار می‌دانند

گرایش‌های مقاطع بالاتر (کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی)

مسیرهای ادامه تحصیل، تحقیقات مرز دانش و جهت‌گیری‌های تخصصی در مقاطع تکمیلی

1

مهندسی ایمنی و ارزیابی ریسک

مدل‌سازی انتشار گازهای سمی در شهرها و بهینه‌سازی سیستم‌های کاهش پیامد.

2

بازرسی فنی و ارزیابی عمر سازه

تخمین طول عمر باقیمانده خطوط لوله، بویلرها و مخازن تحت فشار.

3

مدیریت HSE

فرهنگ ایمنی سازمانی، تاب‌آوری سیستم‌های پیچیده و اقتصاد ایمنی.

4

پدافند غیرعامل

حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی ملی در برابر حملات سایبری و انفجاری.

محیط کاری، فرصت‌های داخلی و چشم‌انداز بین‌المللی

تحلیل کیفی شرایط اشتغال، محیط‌های کاری، بازار داخلی و فرصت‌های فرامرزی

محیط کار و فضای شغلی

سکوهای نفتی، پالایشگاه‌های گاز، صنایع پتروشیمی، کارگاه‌های سدسازی و ساختمانی، بنادر و پایانه‌های کشتیرانی.

بازار کار در ایران

تقاضای اجباری و فوق‌العاده بالا به دلیل الزام قانونی حضور کارشناس و مدیر HSE در تمامی پروژه‌های ساختمانی، صنعتی و نفتی.

فرصت‌های بین‌المللی و مهاجرت

موقعیت‌های عالی با درآمدهای دلاری ممتاز در کشورهای نفت‌خیز خلیج فارس، استرالیا و نروژ با مدارک بین‌المللی NEBOSH و IOSH.

عناوین شغلی رایج فارغ‌التحصیلان

مدیر و کارشناس ارشد HSE در پالایشگاه‌ها و دکل‌های حفاری
کارشناس آزمون‌های غیرمخرب (NDT Level II/III)
بازرس فنی بویلرها، مخازن تحت فشار و خطوط لوله
مشاور ارزیابی ریسک در شرکت‌های بیمه و بازرسی بین‌المللی

دسترسی به تمام رشته‌های دانشگاهی و مقایسه هوشمند

می‌توانید سرفصل‌ها، رتبه‌های قبولی و شاخص‌های اشتغال سایر رشته‌های تحصیلی را در دانشنامه جامع علامه دهر جستجو و مقایسه نمایید.