مهندسی نقشه‌برداری (ژئوماتیک)
Geomatics and Surveying Engineering
تعیین موقعیت دقیق مکانی، سنجش از دور، فتوگرامتری، ژئودزی و پایگاه‌داده‌های GIS
مهندسی نقشه‌برداری اولین گروهی است که وارد هر پروژه ساختمانی، راه‌سازی، سدسازی یا مرزبندی کشوری می‌شود و آخرین گروهی است که از آن خارج می‌گردد. استفاده از پهپادهای فتوگرامتری، داده‌های ماهواره‌ای و سامانه‌های GPS ژئودتیک کارایی این رشته را متحول کرده است.
طول دوره استاندارد
4 سال (۸ نیم‌سال)
مقطع تحصیلی
کارشناسی
دانشگاه‌های کشور
5+ دانشگاه ممتاز
گرایش‌های ارشد
5 شاخه تخصصی
واحدهای عمومی
22 واحد مصوب
تاریخچه، خاستگاه و سیر تحول
بررسی تطبیقی چگونگی شکل‌گیری این رشته در تمدن بشری و پیشینه ورود آن به آموزش عالی ایران
سیر تحول در جهان
مهندسی نقشه‌برداری و ژئوماتیک ریشه در مساحی دره نیل در مصر باستان دارد، اما با کشف نجوم موقعیت، ماهواره‌های ناوبری GPS/GNSS، سنجش از دور و لیزر اسکنرهای سه‌بعدی به دانش داده‌های مکانی جهان معاصر ارتقا یافت. ژئوماتیک تلفیق فناوری‌های نوین جمع‌آوری، پردازش و تحلیل اطلاعات مکانی است.
پیشینه و تکوین در ایران
آموزش نوین نقشه‌برداری در ایران با تأسیس سازمان نقشه‌برداری کشور در سال ۱۳۳۲ و راه‌اندازی دانشکده مهندسی نقشه‌برداری در دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی کلید خورد. سپس دانشگاه‌های تهران، صنعتی اصفهان و تبریز این رشته را برای تأمین داده‌های زیربنایی سدها، پل‌ها و کاداستر ملی گسترش دادند.
آنچه باید بیاموزید: پیش‌نیازها، مهارت‌ها و ابزارها
نقشه راه تسلط، ویژگی‌های فردی ضروری و جعبه‌ابزار تخصصی که در بازار کار نیاز خواهید داشت
پیش‌نیازها و ویژگی‌های شخصیتی موردنیاز قبل از ورود
مهارت‌های بنیادین و شایستگی‌هایی که در طول تحصیل کسب می‌کنید
نرم‌افزارهای تخصصی و فناوری‌های صنعتی این رشته (Tech Stack)
تسلط بر این نرم‌افزارها مزیت رقابتی اصلی شما را در رزومه و مصاحبه‌های استخدامی رقم خواهد زد:
ساختار چارت درسی و تفکیک سرفصل‌ها
دسته‌بندی موضوعی واحدهای درسی از دروس پایه تا تخصصی‌ترین مباحث و کارگاه‌های عملی
واحدهای عمومی دوره کارشناسی
شامل معارف اسلامی، زبان فارسی، زبان عمومی و تربیت بدنی
دروس پایه (زیربنای علمی و نظری)
دروس اصلی (شاکله و مفاهیم بنیادین رشته)
دروس تخصصی (حوزه‌های کاربردی و انتخابی)
کارگاه‌ها، آزمایشگاه‌ها و دوره‌های عملی/کارورزی
مزایا و چالش‌های واقع‌بینانه رشته
نگاهی نقادانه و بدون تعارف به نقاط قوت و چالش‌های دشوار این مسیر تحصیلی و شغلی
مزایا و نقاط قوت
- استقلال فنی بالا؛ هیچ پروژه عمرانی، سدسازی یا ثبتی بدون مهندس نقشه‌بردار آغاز یا پایان نمی‌یابد
- درآمدهای عالی از پروژه‌های تفکیک آپارتمان‌های نظام مهندسی و نقشه‌برداری پهپادی
- فرصت‌های ناب در تقاطع فناوری‌های نوین هوایی، ماهواره‌ای و کامپیوتری
چالش‌ها و سختی‌های راه
- حضور دائمی در شرایط جوی سخت (آفتاب داغ تابستان، سرمای کوهستان و باد شدید)
- سنگینی حمل دستگاه‌ها و سه‌پایه‌های دقیق به ارتفاعات و مناطق صعب‌العبور
- مسئولیت بسیار سنگین؛ کوچک‌ترین اشتباه در پیاده‌سازی فونداسیون خسارت میلیاردی به بار می‌آورد
گرایش‌های مقاطع بالاتر (کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی)
مسیرهای ادامه تحصیل، تحقیقات مرز دانش و جهت‌گیری‌های تخصصی در مقاطع تکمیلی
ژئودزی
پایش تغییر شکل پوسته زمین و گسل‌ها با ماهواره‌های ناوبری، ثقل‌سنجی و ژئودینامیک.
فتوگرامتری و پهپاد
بازسازی سه‌بعدی ابنیه با هوش مصنوعی، بینایی ماشین و لیزر اسکنرهای متحرک (LIDAR).
سنجش از دور (RS)
پایش ماهواره‌ای فرونشست زمین، خشکسالی، حریق جنگل‌ها و آلودگی‌های محیط زیست.
سیستم‌های اطلاعات مکانی (GIS)
طراحی سامانه‌های ناوبری شهری، تحلیل مکانی داده‌های کلان و شهر هوشمند.
هیدروگرافی
نقشه‌برداری از بستر دریاها، بنادر، ایمنی ناوبری کشتی‌ها و خطوط لوله زیرآب.
محیط کاری، فرصت‌های داخلی و چشم‌انداز بین‌المللی
تحلیل کیفی شرایط اشتغال، محیط‌های کاری، بازار داخلی و فرصت‌های فرامرزی
محیط کار و فضای شغلی
کارگاه‌های سدسازی، راه‌سازی، خطوط انتقال گاز و آب، سازمان ثبت اسناد و املاک، سازمان نقشه‌برداری کشور و شرکت‌های پهپادی.
بازار کار در ایران
بازار بسیار غنی و بی‌رقیب با امکان دریافت پروانه اشتغال نظام مهندسی نقشه‌برداری؛ بازار پررونق کاداستر شهری، تفکیک آپارتمان‌ها و پیاده‌سازی سازه‌ها.
فرصت‌های بین‌المللی و مهاجرت
تقاضای جهانی فزاینده برای متخصصان GIS، پردازش داده‌های مکانی خودروهای خودران و نقشه‌برداری ماهواره‌ای در اروپا و آمریکا.
عناوین شغلی رایج فارغ‌التحصیلان
دانشگاه‌ها و پردیس‌های ارائه‌دهنده مهندسی نقشه‌برداری (ژئوماتیک)
تفکیک پردیس، دانشکده، رتبه‌های قبولی سنجش و گزینه دو (مناطق ۱، ۲، ۳)
تهران — تهران
دانشکده مجری: دانشکده مهندسی ژئودزی و ژئوماتیک (نقشه‌برداری)
ظرفیت پذیرش دوره: 45 نفر
منطقه ۱
۵۰ - ۵۵۰
منطقه ۲
۳۵ - ۳۵۰
منطقه ۳
۲۰ - ۲۲۰
کارگاه‌ها و سرفصل‌های شاخص در این دانشگاه:
ژئودزی ۱ و ۲ • فتوگرامتری ۱ تا ۴ • سیستم‌های اطلاعات مکانی (GIS)
دسترسی به تمام رشته‌های دانشگاهی و مقایسه هوشمند
می‌توانید سرفصل‌ها، رتبه‌های قبولی و شاخص‌های اشتغال سایر رشته‌های تحصیلی را در دانشنامه جامع علامه دهر جستجو و مقایسه نمایید.